WSKFTURKEY.COM - SAVAS SANATLARINDA EGITIM YOL VE DISPLINI

SAVAS SANATLARINDA EGITIM YOL VE DISPLINI

Dünya üzerinde, Uzakdogu savas sanatlarini ögreten çok sayida egitim merkezi var. Fakat bunlardan çok azi dojo ismini tasir. Stüdyo, jimnastik salonu, spor salonu gibi daha bilendik isimler, bu tür merkezler için daha uygundur. Bu tür kuruluslar sanatin yalnizca dis kabugunu ögretir, onun kalbini ise ne anlar, nede iletebilirler. Bunun büyük zarari yoktur, çünkü bu tür okulun müsterisi yalnizca bedenini degistirmekle ilgilenir. Kisiligini degistirmek için herhangi bir arzu duymaz.

KARATE-DO

Hazirlayan:HayrettinHAMURCU

IÇINDEKILER

1. KARATE-DO
2. EGITIM
3. KATA
4. KUMITE

SAVAS SANATLARINDA EGITIM YOL VE DISPLINI

Dünya üzerinde, Uzakdogu savas sanatlarini ögreten çok sayida egitim merkezi var. Fakat bunlardan çok azi dojo ismini tasir. Stüdyo, jimnastik salonu, spor salonu gibi daha bilendik isimler, bu tür merkezler için daha uygundur. Bu tür kuruluslar sanatin yalnizca dis kabugunu ögretir, onun kalbini ise ne anlar, nede iletebilirler. Bunun büyük zarari yoktur, çünkü bu tür okulun müsterisi yalnizca bedenini degistirmekle ilgilenir. Kisiligini degistirmek için herhangi bir arzu duymaz.
Dojo sözcügü, “yol mekâni” olarak tercüme edile bilir. Sözcügün anlami ise ögrencinin, seçtigi sanatin nihaiyi gerçegine ulasmaya çalistigi mekândir. Bir okulda, tipki dojo’da oldugu gibi teknikler ögretilir. Buna karsin dojo’da teknikler yalnizca belli bir sona ulastiran olarak görülür. Tekniklerde ustalasilmalidir, fakat bu yalnizca çalismanin basidir; sonu degildir. Bir okulun amaci, kisiye yeni bir seyler ögretmektir; bir dojonun amaci ise, kisiyi yeni bir seye dönüstürmektir. Bir okul, nasil öldürülecegini ögretir; bir dojo ise nasil ölünecegini ögretir. Dojo’nun üyesi savasmak üzerinde düsünmez. Savasmamak üzerinde de düsünmez. O, bu düzeyin çok daha ötesine ulasmaya ve savasin özünü kavramaya çalisir.
Bir dojoyla okuldaki ilk egitimler ayni olsa da, amaçlar tümüyle farklidir; yöntemlerde öyle. Okulda bir ögrenme ve ögrenciler vardir; dojo’da ise bir usta ve izdesler vardir. Ögrenci, derslere yeni birsey ögrenmek için devam eder; deshi olarak bilinen izdes ise, ruhsal gelisim için devam eder. Deshi olma eylemi, bu sürecin ilk asamasidir. Bir deshi adayi, kabul edilmeden önce, uygun bir nyunanshin tavrina sahip oldugunu kanitlamalidir. Bu, esnek bir ruha sahip olmak ve dojo tarafindan biçimlendirilmeye uygun olmak anlamina gelir. Kisinin, bir deshi olmak için egosunu ustasina, sensei’ye teslim etmesi gerekir.
Gerçekten’de tüm içtenligi ile, “iste burdayim beni istedigin yap” diyebilmelidir.
Gerçekte bir dojo’nun, fiziksel olarak oldukça sade ve islevsel bir görünüsü vardir. Belli bir zen etkisinin hissedildigi dojo’da güzellik, nesnelerle degil, nesnelerden arindirilmis bir boslukla saglanir. Dojo bir tapinak degildir, fakat dini bir mekâna özgü pek çok özellik tasir. Bir spor salonu degildir, fakat ilk bakista, üzerinde yogunlasilan temel etkinlik fiziksel çalismalarmis gibi görülür. Dojo, askeri bir kisla degildir, fakat izdesler birer askere benzerler.
Modern bir okul ile geleneksel bir dojo arasindaki, belki de en belirgin ayirt edici özellik ögrencilerdir. Modern okullar, müfredat programlarina ve egitim yöntemlerine, ögrencilerin ihtiyaçlarina uygun pek çok ayricalik sokmuslardir. Diger yanda, dojo esnek degildir; deshi, kendini tümüyle dojo’ya uydurmalidir. Kati disiplin, bu süreci hem kaçinilmaz, hem de kisilerden bagimsiz hale getirir
Dojo’nun zeminin her santimetre karesi, diger santimetre karelerine göre bir kideme sahiptir ve bu duruma gereken saygi gösterilmelidir. Bir deshi’nin, dojo içinde kendi derecesine uygun olmayan bir bölümü kullanilmasina asla izin verilmez. Bu durum, farkli derecelere sahip olan iki deshi arasinda da geçerlidir. Bir izdesin, dojo içinde kendi derecesine uygun olmayan bir yere oturdugu asla görülmez. Izdes, diger deshi’lerle olan iliskisine göre oturacagi yeri seçerken de ayni özeni gösterir. Otururken, kendinden kidemli olan kisilere dikkat eder ve oturacagi yeri, kendinden kidemli olanlarin karsisindaki durumunu belirtecek sekilde seçer.
Dojonun içinde ve disinda, hem elbiseleri, hem davranislari tertemizdir. Egitim sirasinda kullanilacak olan temiz bir üniforma ve sokakta kullanilacak olan gösterissiz giyisiler, her ögrenci için standarttir. Bundan daha azi, düzensiz ve disiplinsiz bir ruhun göstergesi olarak kabul edilir. Idman üniformasi, yalnizca idman üniformasidir. Kisisel bir üniforma ya da gösterisli bir üniforma giymek ego’nun göstergesidir ve ego özdesin yok etmeye çalistigi bir seydir.
Sensei, bir ögretmenden çok bir rehberdir. Sensei sözcügü, “önceden dogan” seklinde tercüme edilebilir. Bu sözcük tende anlasilacagi gibi, sensei, ögrencinin ulasmaya çalistigi yerde olan kisidir. Kancho, yani dojonun bas ustasi olarak görevi, ögrencilerinin dogru yönde ilerlemelerini saglamaktir. O, yalnizca dogru yolu isaret eder; gerçek yolculuk deshi ye kalir. Iyi bir sensei, ögrencilerine ne yaptiklariyla, ne de yapabilecekleriyle etkiler. Ürkütücü bir irade yogunlugu saçan sensei’ye karsi asla dikkatsizce ya da rasgele davranilmaz. O asla, hiçbir sart altinda, kendisine saygi gösterilmesini beklemese de, kidemli ögrenciler bu konu üzerinde büyük titizlikle dururlar. Sensei’lerine karsi saygisizca bir davranisi, kisisel bir hakaret olarak degerlendirir ve buna göre tepki verirler. Böyle bir tepkiyi, sensei’lerini sereflendirmek için göstermezler; iyi bir sensei, zaman zaman herkesin gevsemesini ve olagan davranmasini tercih eder. Bunun yani sira, kidemli bir deshi, disiplinin degerini anlar. Sensei’nin karsisinda egilmenin, kisinin kendi yararina yaptigi bir çalisma oldugunu bilirler.
Bir dojo’da sensei’nin bile, kutsal mekân, yani shinza karsisinda ikinci derece rolü vardir. Büyük ya da küçük, sade yada süslü olsun, kutsal mekan, dojodaki en kidemli noktadir. Istisnasiz olarak her dojonun kutsal bir mekani vardir ve bu mekana karsi büyük saygiyla davranilir. Tipki samurai’nin kilici gibi kutsal mekan da, yalnizca bir nesne olmanin ötesindedir ve dojo’nun gerçek ruhunu ifade eder. Kisi ne kadar üstün olursa olsun, sinza ona sürekli olarak, halen gidecek ne kadar çok yolu oldugunu animsatir.
Bunlarin tümünü (deshi’nin disiplini tavirlari, sensei,shinza dojo) bir araya getirdiginizde, karsiniza son derece özel bir mekan ortaya çikar. Henüz acemi olanlari ürküten bu durum, kidemli ögrenciler için, en güçlü uyusturucudan daha fazla bagimlilik yaratan bir durumdur. Bu ögrenciler için dojo her sey demektir. Burasi büyük bir siddet ve büyük bir huzur ortamidir. Burada büyük bir alçak gönüllülük ve büyük bir otorite bir aradadir. Bu nitelikleri baska yerlerde de görebilirsiniz; ancak tümünü bir arada, bir insanda, ancak dojo’da görebilirsiniz. Geleneksel bir dojo’da ögrenci, her hafta, saatler boyunca, kendini sakat birakabilecek bir yaralan madan ya da ölümden kil payi uzaklikta yasar. Siradan bir idmanda, psikolojik bir gerilim, disaridan hissedilecek kadar yogundur. Havada, sanki bir elektrik akimi varmis gibidir; kisisel egoyu yakan ve deshi’yi baska bir seye, hem güzel hemde ürkütücü bir seye dönüstüren bir elektrik akimi...
Bu ögrenciler ne tür insanlardir? Sert insanlardir. Geleneksel bir dojoda çocuk bulunmaz; ölümü ögrenmek olgun olmayanlarin isi degildir. Ayni zamanda, burada ne sanat âsiklari, ne de hayalciler görürsünüz. Burada göreceginiz insanlar, yasamin her alanindan gelen yetiskinler ve bir sürü profesyoneldir. Ordu mensuplari, mühendisler, is adamlari dojoda egitilen bu insanlarin tümü de güç ile yasayan ve onun degerini anlayan insanlardir.
Dojo’daki izdesi, ögrenciden ayiran sey, izdesin farkli seyler yapmasi degil, ayni seyleri farkli biçimde yapmasidir. Insanlara kendini korumayi ögreten bir okulun ögrencisi, savasmak için gerekli olan teknikleri ögrenir. Dojodaki izdes ise bunun ötesine geçer. Kendini ego’su boguluncaya dek sanatinin derinlerine batirir. Ögrenci, birseyler toplamakla mesgulken, deshi vermekle mesguldür. Verir, verir ve verir, taki bos bir kabuktan baska birsey kalmayincaya dek. Bu noktada, savasmak ya da savasmamak ayni sey olur. Ardindan, dönüsümün farkina bile varmadan o da bir sensei, kendi dojosunun ustasi olur. O zaman otura bilir; birsey yapmaz, yalnizca oturur. Fakat garip ve ürkütücü bir güzellikle oturur.

KUMITE
Kumite, kihon ve katada ögrenilen savunma ve saldiri tekniklerinin pratik olarak uygulandigi bir egitim metodudur.
Katanin kumiteden daha önemli oldugu yadsinamaz. Klasik kumitede Eger karate teknikleri dogalliktan uzak bir sekilde uygulanirsa, vücudun durusu bozulur. Ve eger kata tekniklerini uygulamada bir karisiklik olursa, kumitede hiçbir ilerleme beklenemez. Baska bir deyisle kumitede ilerleme direk olarak katada ilerlemeye baglidir.
Kumite çalisirken her karate-ka kendi seviyesine göre degisik kumite metotlarini çalisir. Bu yüzden bu metotlarin birbirlerinden farklarini anlayarak ve amaçlarini göz önünde bulundurarak çalismak gerekir.
Kumite, kata ve mai’nin(mesafe) uygulanmasidir. Karate de kata ve kumitenin önemi bir arabanin iki tekerlegiyle kiyaslanabilir.
Karate ilk zamanlar okinavada ilk olarak yalniz kata teknikleri olarak uygulanirdi. Japonyada uygulanmaya baslandigi zaman funakosi sensei kumitenin ilk seklinide uygulamaya baslamistir. Daha sonra kata ve kumiteye ayni önemle çalisilmistir. Uzun yillar süren gayret ve incelemeler sayesinde günümüzün kumite müsabakalari halini almistir.

REI; Karate-doyu ögrenen kisiler rei’nin anlaminin derinligini daima anlamali ve bu prensibe göre davranmalidir. Karate-do dogaldir ve günlük yasama uygulanmalidir.
Uygulamada rei karsilikli duran iki insanin saygi ve güvenlerinin karsilikli olarak birbirlerini ifade ettikleri bir merasim veya resmiyettir.
Karate-do da ilk ders rei uygulamasiyla baslar sonra daima uygulanir ve hatirlatilir. Bunun önemi kumite egitimine baslarken daha da vurgulanir. Sadece bu hareketin daima manasini anlayanlar yüksek seviyede bir ehliyete ulasirlar.
Karate-do bir savas sanatidir. Bu sekliyle kendine ait bir sonu ve açiklamasi yoktur. Ancak zor bir egitim ve siki bir disiplin sarttir. Karate-do prensiplerinden biride sudur ki karate-do rei ile baslar rei ile biter.

KUMITE IKI GURUBA AYRILIR

1:YOKUSOKU KUMITE; Saldiri teknikleri ve seviyesi önceden tayin edilmis kumitelerdir.(gohon kimite, sanbon kumite,kihon ippon kumite,jiyu ippon kumite)
2:JIYU KUMITE; Amaç, yoku sokudan farkli olarak bu kumite daha geçerlidir. Bu kumite seklinde saldiri ve engellemeler kisinin kendini deneyebilecegi serbest kumitedir(kaeshi ippon kumite, okuri jiyu ippon kmite, happo kumite, jiyu kumite)
Yokusoku kumitede temel teknikler üzerinde durulur. Uygulanan tekniklerin uygunlugu ve esasini gelistirmeyi hedef alir. Savasin en önemli prensipleri zamanlama, mesafe, fiziksel ve zihinsel hazirlik gelistirilir. Amaç farkli teknikleri uygularken farkli duruslarda gelistirmektir. Bu kumiteler;

gohon kumite karsilikli iki rakibin ardarda alti kez ileri ve geri atak ve kontra ataklariyla uygulanir.
Uygulama: bir taraf atak yapan taraf pozisyonunu alir (gedan baray) ikinci taraf hazirlik durusunda bekler (yoi). Atak yapacak taraf yapacagi ataklari söyler ve uygun zamanda ataklarini yapar.(jodan suki. Chudan suki) kontra atak geri kaçarak (age uke. Soto-uche uke. Altinci atak ve kontra atagin bitiminde giyako uygulamasinda bulunur ve ayni atagi ikinci taraf ayni sekilde uygular ve ardindan ikinci atak uygulanir)

sanbon kumite: karsilikli iki rakibin ard arda üç kez atak ve kontra ataklarindan olusur. Bu ataklar üç kez ayni teknik ya da ayri tekniklerden olusabilir sadece bunu atak yapan tarafin atak yapmadan önce karsi tarafi uyarmasiyla olur.
Uygulama: atak yapacal taraf uygulamam pozisyonunu alir(gedan baray- kamae, ayak tekniginde)
Sirasiyla jodan suki, cudan suki,mae geri tekniklerini söyledikten sonra ayni sakilde ya da ard arda karisik uygular. Karsi taraf hazirlik pozisyonundan (yoi) age uke, soto-uche uke, gedan baray blok ve ardindan giyaku suki teknigini uygulayip atagi sonlandirirken kendisi atak yapan pozisyonunu alir ve karsi tarafin uygulamasini bu kez o kisi tekrarlar. Ardindan ikinici ve üçüncü uygulamalar tekrarlanir.

kihon ippon kumite: karsilikli iki rakibin belli bir sirayla uyari vererek tek atak ve kontra ataklarindan olusur
uygulama: atak yapacak kisi atak pozisyonu alir(gedan baray-kamae ayak tekniklerinde) sirasiyla su uyarilarda bulunarak ataklarini yapar( joda suki, chudan suki, mae geri, yokogeri, mawashi geri, hosiro geri) karsi tarafin kontra ataklarini uygulamasi ile(age uke,soto-uche uke, gedan baray,hayisi uke ters gadan baray, osouke yada baska blok uygulamalari ardindan giyako suki uygulamasi ile sonuçlanir) yerine gecip ikinci atak icin pozisyonunu alir. Ardindan ayni uygulamayi karsi taraf yapar.( bu uygulamalar standart olmakla birlikye daha degisik teknik uygulamalar dusunulmali ve pratikte kullanilmalidir ancak bu sekilde gelisme saglanabiliri)

Jiyu ippon kumite; amaç, mesafe ayarini, blok almayi, atak yapmayi ögrenmektir. Bu çalismada kata tekniklerinin de büyük bir bölümü gösterilebilir. Taraflar savunma ve saldiri pozisyonlari aldiktan sonra hedef belirlenir, büyük bir hiz ve güç kullanarak uygulanir. Atagi karsilayan taraf blok alir ve karsi atak yapar.
Her iki karate-ka iyi egitilmis ve yüksek seviyelere ulasmis olmalidir. Çünkü bu gerçek bir dövüse yakin olmalidir. Iki tarafta ikinci bir sansi olabilecegini düsünmemelidir
uygulama: atak ve kontra atak yapacak kisi gard pozisyonu alir(gedan baray-kamae ayak tekniklerinde) sirasiyla su uyarilarda bulunarak ataklarini yapar( joda suki, chudan suki, mae geri, yokogeri, mawashi geri, hosiro geri) karsi tarafin kontra ataklarini uygulamasi ile(age uke,soto-uche uke, gedan baray,haysi uke ters gedan baray, oisouke yada baska blok uygulamalari ardi giyako suki uygulamasi) yerine gecip ikinci atak icin pozisyonunu alir. Ardindan ayni uygulamayi karsi tarf yapar. ( bu uygulamalar standart olmakla birlikte daha degisik teknik uygulamalar dusunulmali ve pratikte kullanilmalidir ancak bu sakilde gelisme saglanabiliri)

Kaeshi ippon kumite; öncekilerden farkli olarak basta saldiran bitirici saldiriyi da yapandir.
UNSOKU; savas sanatinin en önemli noktalarindan biridir. Bu, çabukluk ve ani baslama için yumusaklik ve güçlü bacaklara ihtiyaç vardir. Unsoku kaeishi ippon kumitede önemlidir. Bu, kumitede yetenekleri gelistirmek için siksik çalisilmalidir. Sertlikten kaçinilmali ve dikkat karnin alt kismi üzerinde toplanmalidir.
Uygulama: her iki tarafta gard pozisyonundadir birinci taraf uyarisini yapip atagini yapar ikinci taraf blogunu alip kontra atagini yaparken ilk taraf geri kaçarak blogunu yapip kontra atagini yaparak uygulamayi sonuçlandirir(örnek atak yapan chudan suki ikinci taraf geri kaçarak soto uke kontra atak ayni olacak sekilde chudan suki ilk taraf geri kaçarak uche uke giyako suki ile uygulamayi bitirir.) uygulama her iki tarafinda ataklari ayni dir. Mesela ilk taraf maegeri ile basladiyse ikici tarafta atagini maegeri uygular.

Okuri jiyu ippon kumite; mana olarak iade etmek anlamina gelir. Fiziksel ve zihinsel nefes alma kontrolü sebat ederek saldiri ve önleme sekillerinin birlestirilmesini elde temek bu kumitede çok önemlidir. Karsidan gelen saldiri imkânini elde etmek için idrak gücü ve sükûnet çok önemlidir. Karsi saldiriyi acele etmeden ve korkmadan savasma ruhu ile dolu olmali ve sakin olarak beklemeliyiz.
Uygulama: her iki tarafta gard pozisyonundadir. Atak yapan taraf ard arada iki farkli teknik uygular ikinci taraf her ataga kontra atak yapar.( birinci taraf atak oisuki ikici taraf soto uke giyako suki birinci taraf yoko geri ikici taraf yana kaçip gedan baray giyako suki yaparak uygulamayi sonlandir.)

Happo kumite; savunan kendisini kusatan sekiz kisiye karsi engelleme yapmasi ve onlara sira ile karsi saldirida bulunmasi gerektiginden bu ismi almistir(bu sekiz ana yön manasina gelir)
Çabukluk, dayanma gücü, tensin(yumusaklik), tai sabaki(saga-sola, ileri-geri kaçis) zamanlama, denge, gevsemis bir davranis, dikkati toplama, zeka gibi fiziksel ve zihinsel kontrol çok önemlidir. Bu yeteneklerin gelistirilmesi için bu yönteme özel bir dikkat gösterilmelidir.
Uygulama: her zaman sekiz kisinin olmasi mümkün olmamaktadir bu sebeple iki üç dört kisilik guruplarla yapilabilir (bir kisi ortadir digerleri cevresine siralanmis gard pozisyonundadirlar sirayla distakiler iceri degisik ataklar yaparlar ictekide gelen ataklara karsilik kontra ataklar yapar. Bunun tersini düsünmekte mumkundur.)

Jiyu kumite; hiçbir sey önceden kararlastirilmaz. Iki tarafta da bütün zihinsel ve bedensel güçlerini en üst düzeyde kullanilmasi beklenir. Bunlara ragmen gerçek vurus yapmak kesinlikle yasaktir.

Jiyu kumite 2 ye ayrilir
a) kiyogi kumite; maç- sportif kumite
b) sihai kumite; ölümle biten savaslarda uygulanmis kumitelerdir simdi ise yasaktir.
Bu kumitede ikaz yapmadan saldiri ve engellemeler serbestçe kullanilir. Tsuki, uke, geri kontrol edilmelidir. Temas kesin olarak yasaktir.
.

Hiyo teki; (hedef) amaç, tsuki, keri, uchi’de kimenin keskinlik ve gücünü arttirmak için yapilan bir egitimdir. Bu çalismada temas yoktur, müsabakalara hazirlik için tavsiye edilir.

EL VURUSLARI

Vurus yapilacak el hangi gerginlikte ve uzunlukta olursa olsun teknik oncesi kol rahat olmali vücut gevsek oksijenle dolu olmalidir. Vurma ve çarpma teknikleri esnasinda tüm güç degme noktasina toplanmali ve vücuttaki oksijen bosaltilarak o bölge iyice sikilmalidir. Son andaki sikisim esnasinda kavis vermek (döndürmek) ekstra bir güç kazandiracaktir. Örnek olarak; seiken teknigi yivli silahtan çikan mermiye benzetile bilir.

EL VURUS TEKNIKLERI

Çoku_suki; direk yumruk
Uygulandigi noktalar; yüz, mide, mide alti
Giyako_suki; ters yumruk
Uygulandigi noktalar; mide, yüz
Oi_suki; hamleli yumruk
Uygulandigi noktalar; mide, yüz
Morote_suki; çift elle yumruk
Uygulandigi nokta; mide
Morote_hasami_suki; çitelle makas yumruk
Uygulandigi nokta; gövde
Age_suki; asagdan yukariya yükselen yumruk
Uygulandigi nokta; yüz
Mawasi suki; kavisli(dairevi) yumruk
Uygulandigi noktalar; gövde, kafa
Kagi_suki; kanca yumruk
Uygulandigi noktalar; gövde, yüz
Yama_suki; genis çift yumruk
Uygulandigi noktalar; alt mide yüz
Tate_suki; düsey yumruk
Uygulandigi noktalar; yüz, mide
Ura_suki; yakin çift yumruk
Uraken_uçi; yumrugun üstü(arka yumruk darbesi)
Uygulandigi nokta; yüz
Tetsui_uçi; yumrugun alti(çekiç yumruk)
Uygulandigi noktalar; yüz gövde
Haisu_uçi; açik elin tersi
Uygulandigi noktalar; yüz, gövde
Haito_uçi; el üst kenari vurusu
Uygulandigi noktalar; yüz, boyun, kaburgalar

Suto_uçi; el alt kenar vurusu(kiliç vurusu)
Uygulandigi noktalar; yüz, boyun, kaburgalar
Mae_empi_uçi; ön dirsek
Uygulandigi noktalar; mide, yüz, kaburgalar
Age_empi_uçi;asagdan yukari dirsek
Uygulandigi nokta; yüz
Yoko_empi_uçi; yana dirsek
Uygulandigi noktalar; yüz, mide, kaburgalar
Usiro_empi_uçi; geri dirsek
Uygulandigi noktalar; yüz, mide, kaburgalar
Mawasi_empi_uçi; kavisli(dairevi) dirsek
Uygulandigi nokta; yüz
Otosi_empi_uçi; yukardan asagi dirsek
Uygulandigi noktalar; gövde, kafa

BLOK

Hangi seviyede olursa olsun temel amaç gelen atagin uzaklastirilamsidir. Bu sebeple bloklar vücuttan uzaklastirilmamalidir. Bedenin ve blogun bittigi alan ayni olmalidir. Blogun etkili olabilmesi için vücudun hazirlikli ve rahat olmalidir. Tüm bloklardaki temel nokta blok yapilan bölgeyi son anda çevirmektir. Bu hem gelen darbenin siddetini azaltir, hemde atagin yönünü degistirmekte kolaylik saglar. Bu kavise vücutta katilirsa büyük bir güçte saglanmis olur. Buna yuvarlak ve dönen bir cisme disardan baska bir cismin deydigi andaki uzaklasmayi örnek verebiliriz

BLOK TEKNIKLERI
Age_uke;asagdan yukari yükselen üst seviye blok
Blok alani; ön kol disi
Uçi_uke; içten disa blok
Blok alani; ön kol içi
Soto_uke; distan içe blok
Blok alani; ön kol disi
Morote_uke; destekli ön kol blok
Blok alani; ön kol içi
Suto_uke; kiliç_el blok
Blok alani; elin alt yani
Juji_uke; çarpraz blok (asagi yukari)
Blok alani; ön kollarin disi
Kakiwake_uke; ters (takoz) açis blogu
Blok alani; ön kol disi
Gedan barai; yukardan asagi blok
Blok alani; ön kol disi el bilegi

TEKME

Herkesin bildigi gibi tekmelerin yikici etkisi vardir. Ama hedefine ulasmamis bir yikici etkide kendisini daha kötü durumlara düsürebilir. Tekmeyi atmak kadar çekmeninde son derece önemli oldugu bilincinde olunmalidir. Dikkat edilecek önemli husus tekme atarken yerdeki ayagin, kalçanin ve dizin durumudur. Bu koordinasyonun çok iyi düzenlenmesi sarttir. Ayak teknigini iyice gerilmis bir kauçuk yaya benzetirsek etkisi de o derece güçlü olacaktir
AYAK TEKNIKLERI
Mae_geri; ön tekme
Mae_geri_keage; öne savurmali tekme
Mae_tobi_geri; siçrayarak ön tekme
Darbe noktasi; ayak parmaklarinin alti (kosi)
Yoko_geri_kekomi; yana itmeli tekme
Yoko_geri_keage; yana savurmali tekme
Yoko_tobi_geri; siçrayarak yana tekme
Darbe noktasi; ayagin dis yani (sokuto)
Mawasi_geri; kavisli (yarimay ) tekme
Uçi_mawasi_geri; ters kavisli tekme
Tobi_mawasi_geri; siçrayarak kavisli tekme
Darbe noktasi; ayagin üstü (haisoku) parmaklarin alti (kosi)
Usiro_geri; geri tekme
Usiro_mawasi_geri; arkaya yarim ay tekme
Usiro_tobi_geri; siçrayarak geri tekme
Darbe noktasi; ayak alti topuk (kakato)
Mikatsuki_geri; dairevi tekme
Mikatsuki_uke_geri; dairevi blok
Asi_baray; süpürme
Darbe noktasi; ayagin içi
Hiza_geri; diz
Darbe noktasi; diz üstü

ISINMA

Bir çalisma seansinin öncesinde yapilacak isinma hareketleri önceleri yumusak yavas olmali(özellikle gerdirme hareketleri esnasinda streycink kurallarini göz önünde bulundurmak önemli) ve hareketler giderek bir hiz, devamlilik ve tüm kaslarin ayni anda kasilmasi evrelerine ulasmalidir.
Her çalisma seansinin basinda ve sonunda yapilan isinma hareketleri karate çalisma programlarinin ayrilmaz bir parçasidir. Hareketler kas, tendon, baglarin emniyetli ve sistematik olarak kasilmalarini saglamaya yönelik olup, önce bas, gögüs, bacak, kollar gibi hareketli uzuvlardaki kas, tendon, baglarin kasilmasiyla baslayan hareketler, daha sonra az hareketli olan belkemigi, kalça ve baldir içleri gibi bölümlere kaydirilir.
Bu hareketler sayesinde çesitli tekniklerin uygulamasi sirasinda teknige bir akicilik ve düzenlilik getiren vücudun her yönü azami hareketliligi saglayabilmektedir. Bunun yani sira doga bilecek sakatlanmalari önlemenin ilk sartlarindadir. Isinma hareketleri ayni zamanda bir çalisma seansinin sonunda kaslarin çekmesini en aza indirecegi gibi vücudun gevsemesi yorgun ve gergin kaslarin da dinlenmesini saglayacaktir.

EGITIM

Karate-do’nun en belirgin özelligi çalisma esnasinda vücudun dik ve düzgün tutulmasidir. Bas dik tutulurken omuzlar yana birakilmis olmalidir. Bas ve omuzlar arasinda bir üçgen oldugu düsünülmeli hareketler esnasinda mümkün oldugunca bu üçgen bozulmamalidir. Hareketler (taisabaki) yanlara dairesel düsünülse de genelde öne ve arkaya direk atak ve kontra ataklar seklinde dir.
Bir teknigin ilk tatbikinden önce vücut gevsek, cigerler hava ile doldurulmus ve zihin sakin olmalidir. Teknik yapilirken hava kuvvetle disari çikarilmali ayni anda hara ve o hareket için gerekli vücut kaslari kuvvetle gerilmelidir. Her hareketin yapilisi esnasinda zihin irade ve beden tam bir uyum içinde olmalidir. Tekniklerin uygulanmasi esnasinda sadece harekete katilan kaslarin gerilmesi digerlerinin gevsek tutulmasi son derece önemli bir husustur.
Karatenin egitimi konusunda “giççin funakosi” nin yasamindan bir kesit ve temel kural;
“Biraz daha, biraz daha diye durmadan çalisir ter üzerimden bosanir, yere serilecek hale gelir fakat yinede tekrarlardim. Ustami tatmin edene kadar haftalar ve hatta aylar boyunca ayni teknigi durmadan tekrarliyordum. Ayni katanin durmadan tekrari yorucu, sikici ve en önemlisi gurur kirici oluyordu. Pek çok kere dojonun dösemesindeki veya ustam azatonun bahçesindeki tozlari yalamak zorunda kaliyordum.”
“Çalismalariniz esnasinda ölesiye ciddi olmalisiniz. Bunu söylerken mümkün mertebe gayretli ve ya samimi olarak ciddi olmaniz gerektigini kastediyorum. Kastettigim; otururken, yürürken, dururken ve ya kollarinizi kaldirdiginizda her zaman için karsinizda rakip varmis gibi düsünmdenizdir.”

DURUSLAR

Karate tekniklerini uygularken teknigin tam olabilmesi için vücut agirliginin agirlik merkezine dogru yayilmasi ve agirligin dogru yönlendirilmesi çok önemlidir. Karatede duruslarin temeli, vücut agirliginin dogru merkeze yerlestirilmesidir. Vücut agirlik dagilimina tam bir hakimiyet saglanmalidir. Bedene yer ve yön degistirme hareketliligini kazandirarak rakibe bu sekilde üstünlük saglamak gibi temelleri gelistirmek için çalisilir. Buna göre atagin basarili olmasi için uygun düsen durus pozisyonlarinin iyi kavranilmasi gerekir.
Atak yaparken savunma yaparken, yön degistirirken bir durustan diger bir durusa geçilmesi gerekir. Savunma, atak, yön degistirme ve benzeri degisen sartlara tamamen uyan çesitli durus pozisyonlari düsünülmüstür. Her degisik durus pozisyonu geometrik ve mekanik olarak uyumlu olup bütün hareket elemanlarinin azami güçle çabuk etkin ve potansiyellerinin en uç noktasinda kullanilmasi saglar. Uzakdogu sporlarinin en belirgin özelligi çalisma esnasinda vücudun düzgün olmasidir. Boyun ve bas dik tutulurken omuzlar omuzlar rahat ve yana birakilmis olmalidir. Bas ve omuzlar arasinda bir üçgen oldugu düsünülmeli hareket esnasinda mümkün oldugunca bu üçgen bozulmamalidir.
Buna göre durus tekniklerinin azami bir etki ile uygulanabilmesine zemin hazirlayan gücü ve dengeyi ve güçlü bir temeli saglayan vücudun önceden belirlenmis vaziyetini ifade etmektedir.

Heiysoku_daçi
Musubu_daçi
Haci_daçi
Uçi_haci_daçi
Hayiko_daçi
Sançin_daçi
Teiji_daçi
Reanoaji_daçi
Nego_asi_daçi
Zenkutsu_daçi
Hangetsu_daçi
Fudo_daçi
Kokutsu_daçi
Kiba_daçi
Siko_daçi

KIME_nefes

Kime anlik yogunlasma ya da ruhsal odaklan ma denebilir. Kimenin amaci saf ve basittir. Tüm gücünüzü tek noktada yogunlastirarak, etken gücü inanilmaz sekilde arttirirsiniz. Genis bir alana yayilmis olan bir kiloluk basinç önemli degildir. Fakat bir kiloluk güçle saplanan bir igne son derece derine girer.
“KI”gücünün kaynagi tan-tien denen bir noktadir. Vücutta göbegin bir kaç santim alti olarak gösterilir. “ki” bu noktadan, düsünce yoluyla bedenin disindaki herhangi bir yere akitilabilecek enerji ya da içsel güç diye tanimlanir.
Fokus; belirli bir teknik, hedef ile temas sagladigi anda vücudun tüm enerjisinin konsantrasyonu demektir. Insan kimeyi (fokus-bir noktaya toplama) kontrol ettigi taktirde tek bir noktaya bosaltabilir. Enerjini konsantrasyonu, tam dogru zamanda belirli kaslarin gerilip büzülmeleri ve teknik tamamlanirken cigerlerden hava bosaltilmasi olayinin birlestirilmesiyle saglanir. Eger tamamlanan teknigin tansiyonu ölçülebilecek uzunluktaki bir zaman dilimi boyunca sürüyorsa kime serbest kalamaz (bosalamaz) zira kime yapilan teknigin hiziyla ortaya çikar. Karate hareketleri kuvveti hiza çevirir. Böylece vurus yapan yumruk giderek hiz kazanir ve hedefe maksimum hizla vurur. Eger tem bu anda tün kaslar gerilip fokus edilebilirse vücudun bütün kuvveti süratten güce dönüstürülür ve kime elde edilir. Tüm karate tekniklerinde kullanilan kuvvet kas gerilip büzülmesinden elde edilir ve bu sebepten de vücut agirligi ya da ebadi ile hiçbir iliskisi yoktur. Küçük ve ya büyük herkeste fenomenel kuvvet mevcuttur. Ancak bunun için bedenin dogru biçimde kullanilmasinin ögrenilmesi gerekir.
Kime’yi izah edebilmek için bedendeki gizli enerji, günes isigininki ile mukayese edilebilir. Bir mercek kullanarak isik tek bir noktada toparlanabilirse kagit tahta hatta metali yakabilecek bir duruma ulasabilir. Ayni isinin bu noktadan önce ve sonra ise pek az gücü vardir.
Karate tekniklerinin özü kimedir. Kime, uygun teknik ve maksimum güç kullanarak, mümkün olan en kisa zamanda hedefine varan patlayici ataktir.
Kime el ve ayak vurus teknikleriyle gerçeklestirilebildigi gibi, ayni zamanda blok olarak ta gerçeklestirilebilir. Içinde kime olmayan bir teknik, ne kadar karateye benzerse de, hiçbir zaman gerçek karate olarak düsünülemez.

KARATE-DO

Karate-do, ellerin ve ayaklarin sistemli olarak egitimleri sonucunda, beklenmedik saldirilarin savusturulmasinda gerçek bir silah etkisi yaratabilecek güçte olan silahsiz savunma seklidir.
Kazananin ve kaybedenin kim olduguna karar vermek nihai amaç degildir. Karate-do karakterin, egitim yoluyla gelistirilmesini amaçlayan bir mücadele sanatidir.
Karate-do nihai amaci olarak kazanmayi degil çalisma ve egitim sonucu tecrübe birikimine sahip olarak karakter mükemmeliyetine erismeyi hedef alan bir martial sanattir. Ayni zamanda güç ve sistematik çalisma sayesinde her biri etkili ve güçlü silah haline gelen vücudun her bölümünün tümünü kullanmak suretiyle yapilan, bir nefis müdafaasi seklidir. Karate tüm vücut hareketlerinin bir muvazeneye erismesi ve bu yolla vücut hareketlerinin bir bütün halinde olgunluk meydana getirmesini amaçlar.
Karate-da’nun büyük hocasi Giçin Funakosi’nin de defalarca belirttigi gibi, bu sanati takip edebilmek için ilk amaç; ulvi ve tevazu sahibi bir ruh gelistirmektir. Ayni zamanda da, vahsi bir hayvani tek bir vurusla durdurabilecek kadar büyük bir güç gelistirilmelidir. Karate-do’nun gerçek bir tatbikçisi olmak ancak ve ancak kisinin ruhsal ve fiziksel yaninin mükemmelige erismesiyle mümkündür.
Karate-do bir dövüs biçimidir ancak katilanlara siddete karsi olma duygusu asilar. Bir yanlis anlama ya da eksik ögreti sonucu sadece bir dövüs teknigi olarak çalisildigi zaman karate olmaktan çikar. Dövüsmegi ögrenmek için karateye ihtiyaç yoktur, sokak dövüs teknikleri de bu is için yeterlidir. Bir karateka dövüs becerisine mükemmelen sahip oldugu halde gördügü egitim ona siddetten ve dertten kaçinmasini ögretmistir.
Karate-do geçmis yillardan itibaren bütün dünyada popüler olamaya baslayan bir ugrastir. Fakat bu popülerligin artmasi ile birlikte ne yazik ki, bazi üzüntü ve pismanlik verici girisimler ve çabalar da oldu. Bunlardan biri karatenin çin boksuyla karistirilip iki adamin birbirlerine kiyasiya vahsice saldirmasi olarak ve ya müsabiklarin ayaklarini da kullanarak bir birleriyle yaptiklari savas olarak, ya da bir adamin eliyle ayagiyla ve ya kafasiyla kiremitleri kirmasi olarak görenler vardir. Bunun yani sira bazi guruplar karatenin esas amaci olan ahlaki ve ruhsal bakislara sahip olan serbest dövüse gereginden fazla önem verilmesi sonucu dogurur. Gerçek karate-do vücut ve ruhu egiterek hasma saygi duymayi gerektirir, ki bu da yürekten ve tüm enerjiyle ayni zamanda tevazu ile çalisilarak elde edilir.
Karatenin dünya üzerindeki popülaritesinden söz açmisken karatenin sportif yönünde deginmek gerektigine inaniyorum çünkü ülkemizde oldugu gibi dünya üzerinde milyonlari asan sporcu kitlesi mevcut. Spor karatesinde taraflarin yeteneklerini ölçme amaciyla müsabakalar yapilir. Fakat müsabakalarda kazanmaya çok önem vermek gibi bir egilim vardir ki böyle yapanlar, temel teknikleri çalismayi ihmal ederek ilk firsatta serbest dövüse baslarlar.

Müsabaka kazanmaya çok önem vermek, kisini temel teknikleri kullanmasina ve egitimine yardimci olmayacagi gibi ayni zamanda onlarin orijinal formlarini da bozar. Ayrica bu bozulma, kisinin güçlü ve etkili bir teknik uygulamasini da engeller. Müsabaka kazanma istegi, temel teknikleri ögrenmedeki ciddiyeti yok edeceginden zararlidir. Ayrica müsabakalarda vahsi bir dayaniklilik ve güç gösterisi yapmayi amaçlamak tamamen istenmeyen bir durumdur. Bu oldugu zaman, rakibe karsi nazik olma geregi unutulur ki bu nezaket karatenin her türlü taniminda yer alan en önemli noktadir.
Eger karate bir dövüs teknigi olarak çalisilirsa bu pismanlik duymak için bir sebeptir. Temel teknikler uzun yillarin çalismasi sonucunda gelistirilmis ve mükemmellestirilmistir. Fakat bu tekniklerin etkili olarak kullanilabilmesi için, bu kendini savunma sanatinin ruhsal yaninin iyice anlasilmasi ve en baskin rolü oynamasi gerekir. Egitim denince, hem vücudun, hem de ruhun egitimi anlasilmalidir.

KATA (sekil- form)

Karate-do da kata, blok, yumruk, tekme ve diger vurus tekniklerinin ardisik seri seklinde mantikli düzenlenmis sekliyle kendine özgü ritim ile uygulanmasidir.
Karate de katalar birçok hasmin ayni anda saldirisina karsi müdafaa ve saldiri hareketlerinin birbiri ardina siralanmis seklidir. Hareketler rasyonel ve sistematik bir biçimde birlestirilmistir. Katalar hayali hasimlara karsi yapildigi için gölge boksunu andirir. Ancak gölge boksundan çok farkli dir. Her kata bir sabit rutin meydana getiren, belirli pozisyon ve yöne göre yapilan seri esas hareketlerden olusur. Bunlarla karateci bir teknikten digerine nasil geçilecegini, nasil ilerlenip geri çekilecegini ve nasil nefes alip nasil haykiracagini (kiai) ögrenir.
Kata japon martial sanatlarinin karakteristik bir bölümü olup eski karate ustalarinin savas sirasinda edindikleri tecrübelerle sekillenmistir. Bu sebepten kata gerçege dayanir.
Katalar karatenin yüzyillar öncesine uzanan çinli köklerinden günümüze aktarilmislardir. Karate ustalari her dönemde bu biçimsel savas eylemlerini gelistirmeye çalismislar ve yeni bulduklari dövüs biçimlerini, yöntemlerini de katalara dönüstürmüslerdir. Bunlarin bir kaçi da yakin zamanlarda gelistirilerek yetkinlestirilmislerdir.
Ilk katalarin nereden çiktigi bilinmemektedir. Çinden gelen katalar oldugu gibi, okinava da çikmis katalar vardir. Bazilari da çin’de okinava’da gelistirilmistir. Onlari gelistiren ustalardan hiç biri bu gün bilinmemektedir. Çogu kez hareketlerin maksadi hatta yapilma metotlari kesin olarak bilinmemektedir.
Katalar zamana, çevreye, insanlardaki degisikliklere ve diger sartlara göre tekrar tekrar gelistirilmislerdir. Bugün dahi kisiler kata hareketlerini özgürce yorumlamakta bazilari ise geleneksel tavirla bilinen formlari takip etmektedir. Bazilari katalari yarisma ve gerçek dögüste kullanirken bazilari kullanmazlar. Bu farkliliklara göre katalarin maksat ve yapilis metotlari farklilik göstermektedir.
Katanin önemli elementleri:
YOI NO KISIN-(HAZIR OLMANIN RUHU)
Kata hareketlerine baslama hazirligi olarak irade konsantrasyonu ve beynin hasim üzerinde yogunlastirilmasi.
INYO-(AKTIF-PASIF)
Saldiri ve savunmanin daima akilda tutulmasi Her kata egilerek ifade edilen nezaketle (oss) baslar ve biter. Kata temel tekniklerin bir araya getirilmesi degil bastan sona aktif ve enerjik bir biçimde tatbiki gereken akici bir bütündür. Yasayan bir varlik gibi kabul edilmeli sadece birbirini takip eden hareketler serisi olarak düsünülmemelidir. Kata egitimi sadece vücutla sinirlandirilmamali akil ve ruha da kata yoluyla egzersiz yaptirilmalidir.
CHIKRA NO KYOJAKU-(KUVVETIN KULLANILIS BIÇIMI)
Katadaki her hareket ve pozisyon için kullanilan güç derecesi.
WAZA NO KANKYU-(HAREKETIN HIZI)
Katadaki her hareket ve pozisyon için kullanilan hiz.
TAI NO SHINSHKYU-(GENISLEME VE BÜZÜLME DERECESI)
Katadaki her hareket ve pozisyonda vücudun genisleme ve büzülme derecesi.
KOKYU-(NEFES ALMA)
Katadaki her hareketteki soluma kontrolü.
TYOKUGAN-(HEDEF NOKTALARI)
Katadaki her hareketin maksadinin bilinmesi.
KE ITAI NO HAJ-(DOGRU POZISYON)
Katadaki durum ve hareketlerde dogru pozisyon.
KIAI-(HAYKIRIS)
Martial ruhu temsil etmek amaciyla katanin belirli noktalarindaki haykiris.
“KI” can-canlilik düsünce gücü anlamina gelir.
“AI” toparlanmak, bir araya gelmek, yogunlasmak anlamindadir.
“KIAI” canin yogunlasmasi-bedenin ve zihnin yogunlastigi andir.
“kamae” baslangiçtaki uyaniklik – her seyi aydinlatan ay isigina benzetilirse “kiai” uyanikligin ve eylemin odaklasmis bir isin demetine dönüsmüs biçimidir.
ZANSHIN-(TETIKTE DURUS)
Katanin bitiminde tetikte durus.(teknigin ardindan gelen hareketsizlik ani)
“ZAN”sol-sürmek demektir
“SHIN” gönül-duyarlik anlamindadir.
Katanin eylemleri sona erdiginde beden ve duyular her seye hazir duyarli bir durumda olmasidir. Kata hareketlerin arka arkaya siralandigi bir uygulama olmadigi gibi kisinin kendisini oyalamasi degildir. Zansinle bitmeyen bir kata hareketler basarili olsa bile eksik sayilir.
Zansin müthis bir duraganlik anidir; tümüyle hareketsiz durursunuz ve sanki tüm evren solugunu tutmus gibidir. Iste bu zansin devam eden ruh olarak adlandirilir.
Modern karatenin kurucusu Giccin Funakosi’nin de dedigi gibi; karatede en yüce enerji yengi yada yenilgi degildir. Kisinin özünü pekistirerek yetkinlestirmesidir. Katalar birçok düssel saldirgana karsi verilen törensel savaslardir. Törensellik gücün ve hizin gelismesine olanak saglayan bir çati gibidir. Ayrica katanin bu törensel niteligi karate-kalarin yetkinlige ulasmaya özendiren bir dürtüdür.
Bütün karate egitim çalismalari içinde içtenlikli çaba ve özen göstermesi dinamik ve canlilik kazandirmasi bakimindan katalardan daha üstün ve katalarin yerine geçebilecek bir yöntem yoktur.
Karate eylem sirasindaki ZENdir. Erisilmesi gereken de iste bu zen durumudur. Kata çalismakta zen dinginligini tanimanin en etkin yollarindar biridir.
C.W.Nikolnun tanimiyla; kata baslarken zihin kamae yle baslangiç durusundaki uyaniklikla baslar. Bu durumda güç gizil, durgun ve dingindir. Sonra kata akmaya baslar, beden bir akintiya kapilarak sürüklenen bir dal gibi devinir durur. Kata kiai ile beden zihin ve gücün bir anda bir yerde birlesmesiyle odaklasir. Zansin’le bedenin artik devinmedigi gücü ise akiskanliginin kesilmedigi bir durumda kata tamamlanir. Kata durgunluk ve dinginliktir, boslugu dolduran biçimdir. Sessizligi delen haykiris ve sessizliktir. Güçlülük ve inceliktir. Kata eyleme dönüsmüs zen dir. Hiçbir törensel oyun ve dans katadan daha üstün ve güzel olamaz.
SHOTOKAN KARATE-DO KATALARI

TAYKOYU KYU : ilk sebep

HEIAN SHODAN :huzurlu akil (barisçil us)-1. seviye
HEIAN NIDAN :huzurlu akil (barisçil us)-2. seviye
HEIAN SANDAN :huzurlu akil (barisçil us)- 3. seviye
HEIAN YONDAN :huzurlu akil (barisçil us)- 4. seviye
HEIAN GODAN :huzurlu akil (barisçil us)- 5. seviye

TEKKI SHODAN : ata binis 1. seviye
TEKKI NIDAN : ata binis 2. seviye
TEKKI SANDAN : ata binis 3. seviye

BASAI DAI : kaleye hucum – majör
BASSAI SHO : kaleye hucum - minör
KANKU DAI : gökyüzüne bakis - majör
KANKU SHO : gökyüzüne bakis - minör
HANGETSU : yarim ay
EMPI : kirlangiç kuyrugu
GANGAKU : tasin uzerindeki kirlangiç kusu
JITTE : on el
JI-ON : jion mabedinden
JI-IN : mabet
CINTE : degisik eller
MEIKYO : temizlenmis (cilalanmis) ayna
NIJISHIHO : yirmidört adim
SOÇIN : tehlike karsisinda sabit
WANKAN : kiralin taci
UNSU : bulutta eller
GOJUSHIHO SHO : ellidört adim - minör
GOJUSHIHO DAI : ellidört adim - majör

< Önceki

[ Geri ]