WSKFTURKEY.COM - SHOTOKAN KARATE ÇALISMASI

SHOTOKAN KARATE ÇALISMASI

Giris
Shotokan Karate çalismasinin üç temel sekli vardir: kihon, kata ve kumite. Her biri, karate tekniklerinin gelistirilmesinde önemli rol oynar. Belirli egitmenler ve belirli çalisma seanslarinda bunlardan sadece bir ya da ikisine agirlik verilse de, hiçbiri bir karate-ka’nin (karate çalisan kisi) egitim sürecinde ihmal edilemez.

Kihon

Kihon, blok alma, yumruk atma, vurma ve tekme atma gibi temel tekniklerin çalisilmasidir. Bu teknikler Karate’nin baslangici ve bitisidir – bir karate-ka bu teknikleri birkaç ayda ögrenebilir, ama bir ömür boyu çalissa da bu tekniklerde ustalasamayabilir. Bu sebeple temel teknikler mümkün olan en üst düzeyde konsantrasyon ve gayretle düzenli olarak çalisilmalidir.

Sensei Masatoshi Nakayama’ya göre bir karate-ka, kihon’u, asagidaki noktalara dikkat ederek çalismalidir:

Form. Temel teknikler için denge ve saglamlik gerekir. Tekme atma – ki burada tüm vücut agirligi bir bacak üzerine biner – karate-ka’nin denge duyusuna dayanan tekniklere bir örnektir. Karate hareketleri, vücudun agirlik merkezinin kaydirilmasini içerir, ki bu da iyi bir denge ve vücut kontrolü gerektirir. Buna ek olarak, bir karate-ka’nin maksimum etkiyi aktarabilmesi ya da maksimum etkiyi karsilayabilmesi için saglam eklemleri, dengeli ve saglam bir durusu olmalidir.

Güç ve Hiz. Karate, kime olmadan etkisizdir. Kime, atak veya blok anina mümkün olan maksimum gücü odaklama yetenegidir. Kuvvetli kaslara sahip kisiler, eger bu kaslarini maksimum etkiyi verecek sekilde kullanmayi ögrenmezlerse karate’de ilerleyemezler. Kendini gelistirmis bir karate-ka, bu basarisini kas gücünü kime ile arttirarak elde etmistir. Buna ek olarak, bir karate-ka’nin gücü, tekniklerin hizina da dogrudan baglidir. Ancak tek basina hiz, uygun kontrol olmadan etkili olmaz.

Kasilma ve Gevseme. Eger yumruk sadece kol kaslarinin gücüne ya da tekme sadece bacak kaslarinin gücüne bagli olursa maksimum güç elde edilemez. Maksimum güç, karate-ka’nin, vücudunun her parçasindan gelen gücü hedefe yönlendirmesiyle elde edilir. Buna ek olarak, bir karate-ka gücü verimli bir biçimde, sadece gerektigi yer ve zamanda kullanmalidir. Maksimum güce sadece çarpisma (blok ya da atak) aninda ihtiyaç duyulur. Çarpisma öncesi kaslar gevsek olmali ve gereksiz güç harcanmamalidir. Vücudun yanlis bölgelerini kasmak ya da yanlis zamanda kasmak sadece karate-ka’nin blok ya da atak aninda harcayacagi gücü azaltir. Karate-ka, fiziksel olarak rahat ve gevsemis halde dururken zihinsel olarak tetikte olmalidir.

Kas Gücünün Arttirilmasi. Bir karate-ka’nin kihon ilkelerini anlamasinin yaninda, ayni zamanda, güçlü ve esnek kaslarini kullanarak tekniklerini desteklemelidir. Güçlü kaslar ciddi ve sürekli çalisma gerektirir. Karate-ka ayni zamanda hangi teknikte hangi kasini kullanacagini bilmelidir. Iyi çalistirilmis, egitilmis kaslar güçlü ve etkili karate’ye giden yolun anahtaridir.

Ritim ve Zamanlama. Karate’nin kendine özgü bir ritmi vardir. Bir karate-ka’nin bunu farketmesi ve anlamasi gerekir. Hiçbir teknik ayri ayri uygulanmaz. Karate-ka temel teknikleri birlestirirken teknigin kendisine oldugu kadar tekniklerin zamanlamalarina da dikkat etmelidir. Usta bir karate-ka’nin hareketlerinde sadece güç degil, ayni zamanda bir ritim, ve kendine özgü bir güzellik vardir. Biraz ritim ve zamanlama, karate-ka’nin, teknikleri, ve de genel olarak Karate’yi anlamasina yardimci olur.

Kalça. Kalça, karate tekniklerinin uygulanmasinda kritik rol oynayan, ama genellikle ihmal edilen bir noktadir. Kalça dönüsleri vücudun üst kismina güç katar ve bu sekilde bloklarla yumruklarin daha güçlü olmasini saglar. Kalçalarin vücudun agirlik merkezine yakin olmasi, onlari, güçlü ve saglam hareketlerin, dengenin ve dogru formun temeli yapardir. Eger kalçalar pasif olursa karate-ka gerektigi kadar hizli, güçlü ve güzel bir sekilde hareket edemez. Bu nedenle egitmenler, ögrencilerine, “kalçanizla blok alin”, “kalçanizla yumruk atin” ve “kalçanizdan tekme atin” gibi hatirlatmalarda bulunurlar.

Nefes. Bir karate-ka, nefesini teknikleriyle koordine etmelidir. Nefes, karate-ka’nin gevseme ve tekniklerine maksimum gücü toplama yetenegini arttirir. Dogru nefes – örnegin bir atagi bitirirken güçlü nefes verme – kime’nin gelismesi için gereklidir. Karate-ka tekdüze sekilde nefes alip vermemelidir; duruma göre nefes alip vermesini degistirmelidir. Dogru nefes alma cigerleri tamamen doldurur. Dogru nefes verme cigerlerde yaklasik %20 hava kalmasini saglar – cigerlerin tamamen bosaltilmasi vücudun zayif düsmesine ve karate-ka’nin, zayif ataklara karsi bile aciz duruma düsmesine yol açar.

Kata

Kata, blok alma, yumruk atma, atak yapma ve tekme atma gibi temel karate tekniklerini önceden belirlenmis hareket serilerinde birlestiren resmi egzersizlerdir. Kata, hücum ve savunma tekniklerini, dogru vücut hareketlerini ve yön degisimlerini birlestirir. Kata, karate-ka’ya, en az dört yönden gelen sayisiz saldirgani savusturmayi ögretir. Katada görünür rakip olmamasina ragmen karate-ka, ciddi kata çalismasi ile savunma sanatini ögrenir ve tehlikeli durumlarla sakin ve etkili bir biçimde mücadele etme yetenegi kazanir. Bu sebepten dolayi kata, çok eski zamanlardan beri karate çalismasinin temelini olusturur.

Sensei Nakayama’ya göre kata’nin bes karakteristigi vardir:

1. Her kata için belli sayida hareket vardir. (Temel Heian kata’larinda 20 ile 27 arasi hareket vardir; ileri seviye kata’larinda 60’in üzerinde hareket olabilir.) Hareketler, dogru sirayla yapilmalidir.

2. Kata’nin baslama ve bitis yeri ayni olmalidir. Her kata’nin kendi hareket formu vardir – Kata’ya bagli olarak karate-ka, sadece düz bir çizgi üzerinde, veya “T” ya da “I” biçimi üzerinde hareket edebilir.

3. Her karate-ka’nin ögrenmesi zorunlu kata’larin yani sira istege bagli ögrenilen kata’lar da vardir. Ögrenilmesi zorunlu olanlar bes Heian kata’si ve üç Tekki kata’sidir. (Günümüzde Tekki 2 ve Tekki 3 genelde istege baglidir.) Istege bagli kata’lar Bassai-dai (Istege bagli olmasina ragmen kahverengi kusaklar tarafindan siyah kusak sinavi için çalisilmaktadir) ve Bassai-sho, Kanku-dai ve Kanku-sho, Empi, Hangetsu, Jitte, Gankaku, Jion’dur. Diger kata’lar Meikyo, Chinte, Nijushiho, Gojushiho-dai ve Gojushiho-sho, Hyakuhachiho, Sanchin, Tensho, Unsu, Sochin, Seienchin, Ji''in, ve ****an’dir.

4. Dinamik kata çalismanin üç temel noktasi vardir: (1) gücün dogru kullanilmasi; (2) hareketin dogru hizda yapilmasi, hizli ya da yavas; (3) vücudun kasilmasi ve gevsemesi. Kata’nin güzelligi, gücü ve ritmi bu üç temele dayanir.

5. Kata’nin baslangiç ve bitiminde selam verilir. Selam vermek de kata’nin bir parçasidir.

Kumite

Kata ve kumite birbirini tamamlayan çalisma yöntemleridir. Kata’da temel teknikler ögrenilir; kumite’de bu teknikler bir partnere karsi uygulanir. Kihon prensipleri kumite için de geçerlidir: karate-ka uygun karate tekniklerini kullanmali, dogru güç ve hiz uygulamali, ve herseyden önemlisi iyi kontrol – temas yasaklanmistir – çalismalidir. Kumite, kata’da ögrenilen temellerin faydali bir uygulamasi olmasina ragmen, hiçbir zaman kata’nin yerine kullanilamayacagi unutulmamalidir.

Üç çesit kumite vardir: temel kumite, ippon (tek-atak) kumite, ve jiyu (serbest) kumite.

Temel kumite, üç ya da bes adimdan olusan kumite çalismasidir. Karate-ka’ya, önceden belirlenmis temel tekniklerle blok alma ve atak yapma becerisi kazandirir. Yeni baslayan ögrenciler için yararli bir baslangiç çalismasidir.

Ippon kumite de önceden belirlenmis temel teknikleri içerir, ama buna ek olarak, vücut hareketlerine ve rakiple aradaki mesafeyi ayarlamaya agirlik verir.

Jiyu kumite’de teknikler önceden belli degildir. Karate-ka kendi fiziksel ve zihinsel gücünü kullanabilir, ancak kesinlikle ataklarini kontrol etmelidir – kontak yasaklanmistir. Hedefe ulasmadan hemen önce duran güçlü bir vurus yapabilmek için karate-ka iyi egitilmis ve yeterli disipline sahip olmalidir. Bu nedenlerden dolayi sadece ileri seviyedeki ögrenciler jiyu kumite çalismalidir.

(Not: Çogu karate-ka’lar jiyu ippon kumite – ippon kumite ile jiyu kumite’nin birlesimi – ögrenirler, kahverengi kusaklar gibi. Bu yari-serbest kumite çalismasinda her iki taraf önceden belirlenmis temel teknikleri kullanir, ancak kendi ritim ve zamanlamalarina göre hareket ederler. Jiyu ippon kumite genelde ippon ile jiyu kumite arasinda bir köprü olusturur.)

Kaynaklar

Best Karate, Vol. 1, Masatoshi Nakayama.
Dynamic Karate, Masatoshi Nakayama.

< Önceki		Sonraki >

[ Geri ]